Klima denilen alet, basit soğutma çevriminin biraz daha teknolojik olarak iyileştirilip, kapalı alanların soğutulması için kullanılabilir hale getirilmişidir. Çalışma mantığını kavramak hiç zor değildir, aksine adından da anlaşılabileceği üzere basit soğutma çevrimi anlaşıldığı anda kendisi de anlaşılır hale gelir.

Basit soğutma çevrimi denilen şey Freon gazının bir kompresör tarafından sıkıştırılıp, daha sonra iğne deliği kadar bir delikten püskürtülmesinden ibarettir. Sol tarafta görülen resimdeki 4 kompresörü, 2 ise iğne deliğini temsil eder.

Klima tamamen kapalı bir sistemdir, ve gazı sıkıştırıp püskürtmek üzerine kuruludur. Burada gördüğünüz kırmızı kısım kondanser, yani klimanın dış ünitesini, mavi kısım ise evaporatör, yani klimanın iç ünitesini temsil eder.

Gaz akışı 1′den 4′e doğru başlar, ve 2 noktasına gelene kadar sıkıştırılmış gaz kondanser tarafından likit hale getirilir. Bu noktada gaz en yüksek basınca ulaşmış olur. 2 noktasında bulunan TXV (Termostatik Genleştirme Valfi) vasıtası ile püskürtülür ve aniden gaza dönüşür. Bu gaza dönüş sırasında müthiş bir soğutma enerjisi ortaya çıkar. Aslında bu evaporatif soğutma ile aynı şeydir. Siz nasıl kolonyayı elinize döktüğünüzde buharlaşmadan dolayı bir serinleme geliyorsa, bu da hemen hemen aynı şeydir. Tek farkı kolonya yerine Freon gazı kullanıldığı için buradaki buharlaşma anında sıcaklık -50°C’lere kadar inebilir. Genelde TXV bu kadar düşmesine izin vermez ve hem oda içerisinden çok fazla nem çekilmesini engellemek, hem de aşırı soğuk üflememek için bu sıcaklığı 5°C civarında tutar.

Basit soğutma çevriminin çalışabilmesi için en önemli etken iç ve dış hava sıcaklıklarıdır, çünkü eğer üzerindeki ısıtma ya da soğutma yükünü atamazsa doğal olarak klima verimli çalışmaz. Bu şu demektir; hava ne kadar sıcak olursa klimanın verimi de o kadar düşecektir.

Heat pump nasıl çalışır?

Heat pump, normal klimadan farklı bir sistem değildir. Tek farkı TXV’ye ilave olarak bir adet dört yollu vana bulunmasıdır. Bu vana elektrikle veya elle kumanda edilir ve tek yaptığı gazın akış yönünü değiştirmektir. Böylece sıcak gaz ile soğuk gazın yerleri değişir ve sıcak hava içeriye, soğuk hava dışarıya gider ve iç ortamı ısıtmaya başlar.

Inverter nasıl çalışır?

Normalde elektrik enerjisi 50 Hertz ile çalışır -en azından Türkiye’de- ve motorların çalışması da tamamen bu dalgalanmaya dayalıdır. Inverter ise üzerine aldığı elektrik enerjisini kompresöre doğrudan iletmek yerine, kendi frekansını kendisi üreterek iletir. Bu şu demektir; kompresörü isterse 20 Hertz, isterse 70 Hertz’de sürebilir. Böylece ortaya bir kapasite kontrolü çıkar. Kompresör, standart klimalarda olduğu gibi sürekli dur kalk yapmadığı için hem ömrü uzar, hem de dur kalkta aşırı bir akım çekmediği için -demeraj akımı- elektrik tüketimi de çok düşüktür.